Poniższe checklisty dostarczą ci informacji o tym, jak pomóc wychowankom bezpiecznie przejść poszczególne fazy rozwoju grupy. Dowiesz się, kiedy warto zainterweniować, a kiedy napotykane przez klasę przeszkody są naturalną częścią jej rozwoju i warto dać uczniom przestrzeń do samodzielnego rozwiązania konfliktu.

1.Pierwszy etap rozwoju grupy nazywany jest fazą orientacyjną lub stadium dzieciństwa grupy. Można ją zaobserwować w klasach pierwszych szkoły podstawowej lub ponadpodstawowej, gdyż dotyczy ona uczniów, którzy właśnie stworzyli nową klasę składającą się z (jak na razie) nieznajomych sobie osób. Na tym etapie rozwoju twoja klasa poznaje się, buduje poczucie bezpieczeństwa i rozpoznaje swoje role grupowe. Z racji tego, że każdy chce zaprezentować się nowym kolegom i koleżankom z jak najlepszej strony, w grupie panuje przeważnie silna tendencja do unikania konfliktów i budowania sympatycznej atmosfery.

Checklista wychowawcy, który chce wesprzeć swoją klasę w pierwszym etapie rozwoju:

• Zapewnij uczniom czas i przestrzeń na poznanie się, np. ustawienie krzeseł w okręgu na godzinie wychowawczej, cotygodniowe losowanie osoby w ławce, wspólne wyjście na piknik.
• Zainicjuj ćwiczenia integracyjne, które umożliwią uczniom poznanie różnych osób w klasie. W pierwszej fazie rozwoju członkowie grupy naturalnie łączą się w pary lub tworzą podgrupy na podstawie pierwszych podobieństw, dlatego warto zapewniać uczniom aktywności, w których powstałe „koalicje” przemieszają się.
• Moderuj komunikację i zachowania uczniów, np. poprzez ćwiczenia komunikatów NVC, wprowadzenie „przedmiotu mocy”, który oddaje głos osobie go trzymającej.
• Pomagaj w budowaniu poczucia bezpieczeństwa, użyj np. pudełka na anonimowe pytania i obawy, zadbaj o znajomość imion, zwracanie uwagi na osoby stojące na uboczu.
• Dostarcz uczniom niezbędnych informacji o sobie i szkole.
• Dostarcz niezbędnych informacji o regułach, normach i zasadach współpracy, np. poprzez stworzenie tzw. kontraktu klasowego i dbanie o jego przestrzeganie.
• Diagnozuj role społeczne poszczególnych uczniów.