• Musisz być zalogowany, aby tutaj pojawiły się powiadomienia
Zapisane
  • Musisz być zalogowany, aby tutaj pojawiły się powiadomienia
Zapisane

WYDANIE lipiec–sierpień | 4 (16) 2026

Sport, błoto i porażki

Dziecko brudne – dziecko szczęśliwe. Znamy wszyscy to powiedzenie. Czasami bywa używane dla usprawiedliwienia, wytłumaczenia w sytuacji presji wymagań. Instagramowy świat pełen wyidealizowanych obrazów wychowania karmi nas od wielu lat scenkami, w których dzieci doświadczają świata na różne sposoby. Media społecznościowe podsycają nasze pragnienia i wyobrażenia, jednocześnie dokładając kolejne wymagania i wytyczne, jak właściwie powinno wyglądać „prawdziwe” czy „szczęśliwe” dzieciństwo. Ale czy istnieje coś takiego? Czy istnieją ogólne kryteria dziecięcej szczęśliwości? Albo stawiając pytanie inaczej, czy wszystkie dzieci rozwijają się tak samo, tego samego potrzebują? I tak, i nie… Daleka jestem od stawiania ogólnych tez, jeśli jednak stanęłabym przed wyzwaniem określenia jednego kryterium wychowania, powiedziałabym, że wszystkie dzieci potrzebują doświadczeń. I tych przyjemnych, i tych z drugiej strony spektrum.

Rozwój dziecka przebiega w interakcji pomiędzy tym, co biologiczne i genetycznie uwarunkowane, a tym, jakich doświadczeń dostarcza mu szeroko rozumiane środowisko. By dojrzewać, rozwijać nowe umiejętności i kompetencje, potrzebujemy doświadczać siebie, świata i relacji międzyludzkich. Rolą dorosłych jest stwarzać warunki, w których doświadczenia te będą różnorodne, bogate i skłaniające do refleksji. Jako rodzice czy pedagodzy przygotowujemy grunt, na którym dziecko dokonuje własnych eksploracji, nabywa wiedzy o sobie i świecie, uczy się strategii radzenia sobie w różnych sytuacjach. To wspaniałe podejście. Niestety, jak każda strategia, projektowanie okazji edukacyjnych czy wychowawczych może posiadać również swoją ciemną stronę. Często, mając na uwadze troskę o dziecko, próbujemy oszczędzić mu przykrości. Czy to dobrze?

Pomyślmy o sytuacjach, które najwięcej wniosły do naszego osobistego rozwoju. Kiedy najbardziej mogliśmy poczuć sprawczość, siłę, skuteczność osobistą? Kiedy przekonaliśmy się, na czyje wsparcie
możemy liczyć, które relacje są dla nas najbardziej wspierające? W jakich sytuacjach życiowych poczuliśmy, że tak wiele zależy właśnie od nas? Nie są to raczej epizody sielankowe. Wiele ważnych kompetencji rozwija się podczas pokonywania trudności i wyzwań. Koncepcja kryzysów rozwojowych obecna w psychologii rozwojowej doskonale ukazuje, jak pokonywanie trudności i dylematów wpływa na kształtowanie się kompetencji i umiejętności kluczowych na kolejnych etapach rozwoju. Zgodnie z koncepcją Eriksona rozwijamy się przez całe życie przechodząc przez osiem etapów, a najważniejszą rolę decydującą o naszym wzrastaniu odgrywa charakterystyczny dla każdego stadium konflikt i towarzyszące mu kryzysy. Kryzysy te są nieuniknione i już małe dzieci doświadczają poczucia niezgodności, a w związku z tym stają przed wyzwaniem, jak sobie z tym poradzić? Jak więc pogodzić troskę o poczucie bezpieczeństwa i dobrostan dziecka z koniecznością samodzielnego rozwiązywania przez nie kryzysów i co właściwie mają z tym wspólnego sport, błoto i porażka? Już wyjaśniam.

Ten artykuł jest dostępny dla prenumeratorów

Jeżeli masz prenumeratę

Zaloguj się

Jeśli nie masz prenumeraty wybierz odpowiedni dla Ciebie wariant i zamów, aby mieć dostęp do artykułów i strefy online.

Kup prenumeratę
  • Prenumerata premium

    Co zyskujesz?

    • 6 numerów czasopisma w wydaniu papierowym, co dwa miesiące prosto na Twoje biurko
    • Dostęp online do aktualnego numeru i archiwalnych wydań czasopisma
    • Pełny dostęp do biblioteki materiałów w strefie online (gotowe materiały do zajęć do pobrania – bez limitu – karty pracy, plakaty, gry, plansze, szablony, prezentacje multimedialne itd.)
  • Prenumerata cyfrowa

    Co zyskujesz?

    • Dostęp online do aktualnego numeru i archiwalnych wydań czasopisma
    • Pełny dostęp do biblioteki materiałów w strefie online (gotowe materiały do zajęć do pobrania – bez limitu – karty pracy, plakaty, gry, plansze, szablony, prezentacje multimedialne itd.)

O autorze

 

{{ title }}

Którymi tagami chciałabyś otagować dany materiał?

Do jakiego folderu chciałabyś dodać artykuł?

Tag/Folder został dodany!

Artykuł/Materiał został usunięty!

Za moment strona się odświeży

Artykuł/Materiał został zapisany!

Powiązania artykułu zostały usunięte lub artykuł nie został poprawnie nieprzypisany!

Żeby móc zapisać do ulubionych. Musisz być zalogowany!