Emocje w praktyce. Od teorii do doświadczenia

Doświadczenie kręgu

Jeszcze kilka lat temu rozmowy w kręgu stanowiły naturalny element integracji grupowej, sprzyjając otwartości i szczerej wymianie zdań. Z niemałym zdziwieniem obserwujemy więc od jakiegoś czasu, jak krąg – od rozmowy i dzielenia się przemyśleniami i przeżyciami – przeszedł w żywe doświadczenie i „wystawianie się na…”. Kiedy siedzimy w kręgu, uczniowie z trudem są w stanie podnieść wzrok na kolegów i koleżanki, próbują się zasłonić, stać się niewidocznymi dla innych osób. Można by przypuszczać, że dotyczy to uczniów nieśmiałych, pozostających w cieniu bądź niezintegrowanych czy borykających się z wewnętrznymi problemami i konfliktami klas – otóż wcale nie. Obserwujemy to zjawisko u wielu uczniów, w różnych zespołach. Oczywiście, tego typu zachowania mogą nasunąć myśl o jakimś „trupie w szafie”, niemniej jednak należałoby w tym miejscu przyjrzeć się również dokonującym się zmianom pokoleniowym – zmianom w postrzeganiu świata i sposobie funkcjonowania w nim. Wśród młodych ludzi wiele doświadczeń (także tych związanych z przeżywaniem emocji) odbywa się w przestrzeni wirtualnej, w związku z czym wymaga innego rodzaju aktywności niż w przypadku żywego doświadczenia. Dlatego też krąg jest dziś przeżyciem samym w sobie, uruchamiającym emocje – zawstydzenie, lęk, niepewność czy złość – w najczystszej postaci. Czy zrezygnować z niego, wiedząc, jakie emocje wywołuje w uczniach? Stałybyśmy tu raczej po stronie tego, by metodą małych kroków stworzyć bezpieczną przestrzeń do doświadczania, rozmawiając z uczniami o tym, co i z jakiego powodu czują, a także sprawdzając, jak zmieniają się ich odczucia po kilku takich spotkaniach w kręgu.