Wychowawca nie jest od wszystkiego

Stawianie granic nie oznacza obojętności

W szkole często boimy się stawiania granic, ponieważ mylimy je z brakiem zaangażowania czy z profesjonalizmem. Wychowawca, który mówi: „Nie mogę się tym teraz zająć”, może mieć wrażenie, że zawodzi ucznia, dyrektora albo rodzica. Wyobraźmy sobie uczennicę, która przychodzi do wychowawczyni i mówi, że od kilku tygodni bardzo źle się czuje, nie może spać i nie chce przychodzić do szkoły. Wychowawczyni może oczywiście z nią porozmawiać, wysłuchać, skontaktować się z rodzicami czy opiekunami prawnymi, by zadbać o jej bezpieczeństwo. Wychowawczyni nie powinna jednak stawać się jej terapeutką. Jej zadaniem nie jest prowadzenie terapii podczas przerwy między matematyką a językiem polskim. Może powiedzieć: „Dziękuję, że mi o tym powiedziałaś. To, co opisujesz, jest ważne. Chcę ci pomóc, ale potrzebujemy tutaj wsparcia osób, które mają kompetencje do zajęcia się takim problemem”. To nie jest umywanie rąk, tylko odpowiedzialność.

Szkoła jako usługa edukacyjna

Granice są szczególnie potrzebne w relacjach z rodzicami. Wychowawca może usłyszeć: „Proszę wpłynąć na syna”, „Niech pani porozmawia z jego kolegami”, „Proszę dopilnować, żeby córka przestała się stresować”, „Niech pani wyjaśni nauczycielowi, dlaczego ta ocena jest niesprawiedliwa”. W takich sytuacjach łatwo wpaść w pułapkę bycia szkolnym „centrum dowodzenia”. Rodzic zgłasza problem, a wychowawca natychmiast zaczyna działać. Tylko że po kilku tygodniach okazuje się, że bierze odpowiedzialność za rzeczy, na które nie ma pełnego wpływu. Znacznie zdrowszy jest komunikat: „Zastanówmy się, co możemy zrobić wspólnie. Ja mogę zrobić X, nauczyciel Y, a po stronie rodziny potrzebne będzie Z”. Przez tę drobną zmianę komunikatu rozkładamy równomiernie odpowiedzialność, nie dźwigamy wszystkiego na swoich barkach.