Szkoła odgrywa kluczową rolę w edukacji równościowej, ponieważ jest miejscem, w którym uprzedzenia mogą się zarówno utrwalać, jak i stopniowo zanikać. Dzieci często przynoszą do klasy stereotypy wyniesione z domu, zasłyszane opinie, utrwalone schematy myślenia oraz poczucie wyższości lub niższości wobec innych. W takiej sytuacji środowisko szkolne może albo wzmacniać te postawy, szczególnie gdy nie podejmuje żadnych działań, albo świadomie je przełamywać poprzez systematyczną pracę wychowawczą.

Jednocześnie szkoła jest miejscem dużej różnorodności. Do jednej klasy trafiają uczniowie z różnych środowisk rodzinnych, o odmiennym poziomie wsparcia, różnym statusie ekonomicznym, często z doświadczeniami migracyjnymi. Uczą się razem dzieci neurotypowe i neuroatypowe, osoby z niepełnosprawnościami oraz uczniowie o różnych tożsamościach i przekonaniach. Bez świadomych działań równościowych część z nich może pozostać niewidoczna lub doświadczać odrzucenia. Brak takiej edukacji może prowadzić do przemocy rówieśniczej, wykluczenia grupowego, stygmatyzacji oraz powstawania silnych podziałów na „swoich” i „obcych”. Tymczasem szkoła ma obowiązek przygotowywać młodych ludzi do życia w zróżnicowanym społeczeństwie.

Brak działań równościowych powoduje wzrost liczby konfliktów, aktów przemocy i sytuacji wykluczających. Spada także zaufanie uczniów do dorosłych, którzy w ich odczuciu „i tak nic z tym nie zrobią”. Nierówne traktowanie i utrwalone stereotypy prowadzą do mniejszej aktywności na lekcjach, obniżonego poczucia sprawczości w niektórych grupach, na przykład dziewcząt w obszarze nauk ścisłych czy chłopców w nauce języków, a także do pogorszenia wyników w nauce. Uczniowie, którzy nie czują się bezpiecznie, uczą się bowiem mniej efektywnie. W konsekwencji rośnie liczba interwencji wychowawczych, konfliktów i mediacji, a nauczyciele częściej doświadczają zmęczenia emocjonalnego oraz wypalenia zawodowego.