Szkolna rzeczywistość sprzyja raczej koncentracji na zadaniach, wynikach i sprawnym funkcjonowaniu, niż na zatrzymaniu się i przyjrzeniu temu, co dzieje się wewnątrz. Dzieci i młodzież szybko uczą się odczytywać nieformalne oczekiwania szkoły. Dostrzegają, że emocje takie jak smutek nie wpisują się w obraz ucznia zaangażowanego, bezproblemowego i „radzącego sobie”. W efekcie uczą się je ukrywać, minimalizować albo próbować je jak najszybciej wyciszyć. Z perspektywy wychowawczej widać jednak wyraźnie, że smutek w ten sposób nie znika. Zostaje raczej przesunięty w obszar zachowań trudnych do zrozumienia i interpretacji zarówno dla dorosłych, jak i dla samych uczniów.

Skąd bierze się smutek uczniów?

Doświadczenie pokazuje, że smutek uczniów nie pojawia się bez przyczyny. Najczęściej jest odpowiedzią na stratę, rozczarowanie, zawiedzioną potrzebę lub naruszone poczucie bezpieczeństwa. Dla dzieci i młodzieży stratą bywają sytuacje, które dorośli mogą postrzegać jako mało znaczące: konflikt z rówieśnikiem, pogorszenie relacji w klasie, niesprawiedliwa ocena, zmiana sytuacji rodzinnej czy poczucie bycia niewidzianym i niezrozumianym.

W świecie ucznia doświadczenia te mają jednak realny ciężar emocjonalny. Smutek sygnalizuje, że coś było ważne i zostało naruszone. Zatrzymuje, spowalnia i kieruje uwagę do wnętrza. Choć bywa niewygodny zarówno dla ucznia, jak i dla dorosłego umożliwia stopniowe nadawanie sensu temu, co się wydarzyło.