WYDANIE maj-czerwiec | 3 (15) 2026
W jaki sposób szkoła może wspierać równość płci?
Polskie badania pokazują, że problem nierówności płci w edukacji nie dotyczy jedynie reprezentacji, ale także poczucia sprawczości uczniów i uczennic. Z raportu Fundacji Kosmos dla Dziewczynek wynika, że dziewczynki, mimo wysokich kompetencji szkolnych, wraz z wiekiem tracą wiarę we własne możliwości. Jednocześnie analizy Instytutu Badań Edukacyjnych wskazują, że wybory edukacyjne młodych ludzi pozostają silnie powiązane ze stereotypami płci, co przekłada się m.in. na niższą obecność dziewcząt w obszarach STEM. Co istotne, różnice w aspiracjach czy pewności siebie nie są wrodzone – kształtują się w procesie edukacji i socjalizacji. Oznacza to, że szkoła ma realny wpływ na ich powstawanie, ale też ogromny potencjał, by im przeciwdziałać.
Justyna „Inka” Ilasz
SZKOŁA JAKO MIEJSCE REPRODUKCJI LUB ZMIANY SPOŁECZNYCH SCHEMATÓW
W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera rola szkoły jako przestrzeni, która może nie tylko odtwarzać społeczne schematy, ale także je świadomie przełamywać. Jak podkreślają materiały Ośrodka Rozwoju Edukacji, to codzienne praktyki nauczycieli i nauczycielek decydują o tym, czy szkoła wzmacnia równość, czy utrwala nierówności.
KOGO WIDZIMY W SZKOLNYCH NARRACJACH – I DLACZEGO TO MA ZNACZENIE
Szkoła jest miejscem, w którym młodzi ludzie nie tylko zdobywają wiedzę, ale także uczą się rozumienia świata i własnego miejsca w nim. To tutaj kształtują się ich wyobrażenia o tym, kim mogą być, co jest dla nich dostępne i jakie role społeczne są „dla nich”. Warto więc zadać sobie pytanie: kogo pokazujemy uczniom i uczennicom jako bohaterów?Badania edukacyjne jednoznacznie dowodzą, że reprezentacja ma znaczenie. Analizy podręczników szkolnych wskazują, że kobiety są w nich niedoreprezentowane, a ich role częściej mają charakter tradycyjny i drugoplanowy. Jeśli przyjrzymy się, w jaki sposób przedstawiane są postaci na grafikach, kim są bohaterki lektur szkolnych oraz jakiej płci są autorzy i autorki omawianych tekstów, dostrzeżemy wyraźne różnice.
W codziennej praktyce szkolnej łatwo zauważyć, że wśród przywoływanych postaci częściej pojawiają się mężczyźni – odkrywcy, naukowcy, przywódcy. Kobiety, choć obecne w historii i współczesności, są mniej widoczne lub przedstawiane w ograniczony sposób.
Ten artykuł jest dostępny dla prenumeratorów
Jeżeli masz prenumeratę
Zaloguj sięJeśli nie masz prenumeraty wybierz odpowiedni dla Ciebie wariant i zamów, aby mieć dostęp do artykułów i strefy online.
Kup prenumeratęO autorze
Justyna „Inka” Ilasz
Nauczycielka języka polskiego, aktorka, absolwentka Dramowej Akademii Antydyskryminacyjnej, autorka i koordynatorka różnego rodzaju projektów edukacyjnych, antydyskryminacyjnych i międzykulturowych, realizatorka licznych przedstawień z dziećmi i młodzieżą, trenerka Odysei Umysłu, wychowawczyni, trenerka umiejętności społecznych, tutorka, ambasadorka Fundacji Kosmos dla Dziewczynek, członkini Rady Fundacji Ja, Nauczyciel.
