Prywatne: WYDANIE maj-czerwiec | 3 (15) 2026
Zmiany w podstawie programowej szkoły podstawowej od 1 września 2026
Wdrożenie nowej podstawy programowej, zaplanowane na 1 września 2026 roku, stanowi najgłębszą systemową przebudowę polskiej edukacji od dekad. Projekt przygotowany przez Ministerstwo Edukacji Narodowej w ramach programu „Reforma 2026. Kompas Jutra” zrywa z dominującym w polskiej szkole od lat modelem encyklopedycznym na rzecz kształcenia opartego na sprawczości, kompetencjach przekrojowych i głębokim uczeniu się.
Roman Lorens
Kiedy zaczną obowiązywać nowe przepisy?
Aby uniknąć organizacyjnego paraliżu, nowa podstawa programowa w szkole podstawowej będzie wprowadzana sukcesywnie. Zgodnie z rozporządzeniem, nowe przepisy zaczną obowiązywać od 1 września 2026 roku wyłącznie w klasach I oraz IV szkoły podstawowej. W kolejnych latach reforma będzie naturalnie przesuwać się na wyższe roczniki.
Istnieje jednak jeden bardzo ważny wyjątek. Nowa podstawa z przedmiotu Edukacja dla bezpieczeństwa wejdzie w życie w klasach VIII już od roku szkolnego 2026/2027. Ministerstwo tłumaczy to koniecznością szybkiego wdrożenia bardziej praktycznego wymiaru tego przedmiotu, aby lepiej przygotować młodzież do właściwego reagowania w sytuacjach zagrożeń w obliczu współczesnych kryzysów. Uczniowie klas II, III, V, VI, VII i VIII (z wyjątkiem wspomnianego przedmiotu) w roku szkolnym 2026/2027 będą nadal uczyć się według starej podstawy z 2017 roku.
Zmiana paradygmatu
Obowiązujący obecnie program nauczania koncentrował się na wyposażeniu uczniów w usystematyzowany „zasób wiadomości”, które uczeń miał opanować i odtworzyć. Nowa podstawa programowa wprowadza zupełnie inną filozofię. W centrum stawia sprawczość, definiowaną jako podejmowanie autonomicznych działań, branie za nie odpowiedzialności oraz zwracanie uwagi na ich skuteczność.
Proces edukacji ma opierać się na rozwijaniu dwóch grup kompetencji:
- Kompetencje fundamentalne: językowe, matematyczne, cyfrowe i ruchowe.
- Kompetencje przekrojowe: poznawcze (krytyczne i kreatywne myślenie, rozwiązywanie problemów), społeczne (współpraca, dbanie o innych, harmonizowanie konfliktów) oraz osobiste (kierowanie sobą, dbanie o własny dobrostan i wyznaczanie granic).
Ten artykuł jest dostępny dla prenumeratorów
Jeżeli masz prenumeratę
Zaloguj sięJeśli nie masz prenumeraty wybierz odpowiedni dla Ciebie wariant i zamów, aby mieć dostęp do artykułów i strefy online.
Kup prenumeratęO autorze
Roman Lorens
Ekspert ds. awansu zawodowego nauczycieli, konsultant ds. organizacji i zarządzania oświatą, lider i koordynator doskonalenia zawodowego nauczycieli i kadry kierowniczej szkół, trener i wykładowca, specjalista prawa oświatowego. Ambasador marki MAC Technologie Grupa MAC S.A. oraz ekspert w dziedzinie prawa oświatowego w Wielkopolskim Ośrodku Kształcenia i Studiów Samorządowych w Poznaniu. Certyfikowany trener MANAGEMENT im BILDUNGSSEKTOR” – „TRAIN the TRAINER”, akredytowany Ekspert ©KFE & Akredytowany Trener Instytutu Konsultantów Europejskich. Autor licznych publikacji książkowych i artykułów z zakresu zarządzania oświatą. Specjalizuje się w zagadnieniach związanych z organizacją i zarządzaniem oświatą oraz nowymi technologiami w edukacji.
Najnowszy artykuł autora:
