WYDANIE marzec-kwiecień | 2 (14) 2026
Zmiany w prawie od 1 stycznia 2026 roku i nie tylko
Zmiany w prawie, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2026 roku, opierają się przede wszystkim na przepisach zawartych w ustawie z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela (opublikowanej w Dzienniku Ustaw pod pozycją 1849 w dniu 23 grudnia 2025 r.). Nowelizacja ta wprowadza istotne modyfikacje w zakresie warunków pracy i płacy nauczycieli, mające na celu ujednolicenie zasad rozliczeń oraz zwiększenie stabilności zatrudnienia w oświacie. Warto również zauważyć, że w kontekście proponowanych zmian systemowych, istotne są również prace nad nowym rozporządzeniem w sprawie ramowego planu nauczania,
które projektują reformę przedmiotową w szkołach podstawowych.
Roman Lorens
Nowe zasady wynagradzania za godziny ponadwymiarowe i doraźne zastępstwa
Fundamentalną zmianą wprowadzaną przez nowelizację Karty Nauczyciela jest uregulowanie kwestii wypłaty wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe, które nie zostały zrealizowane z przyczyn niezależnych od nauczyciela. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 35 ust. 3e Karty Nauczyciela nauczyciel zachowuje prawo do wynagrodzenia za przydzielone godziny ponadwymiarowe (dydaktyczne, wychowawcze lub opiekuńcze) nawet wtedy, gdy nie odbyły się one z przyczyn niedotyczących nauczyciela, pod warunkiem że wyrażał on gotowość do ich realizacji. Ustawodawca przewidział jednak, że w takim czasie dyrektor szkoły może zlecić nauczycielowi wykonanie innych zadań statutowych placówki, w tym zajęć opiekuńczych lub wychowawczych dostosowanych do potrzeb i zainteresowań uczniów.
Nowe przepisy precyzują również skomplikowaną dotychczas materię obliczania wynagrodzenia w tygodniach, w których występują dni wolne od pracy lub nieobecności nauczyciela. W art. 35 ust. 3f ustanowiono mechanizm matematyczny, zgodnie z którym w tygodniach obejmujących dni usprawiedliwionej nieobecności, dni ustawowo wolne od pracy, lub dni bez zaplanowanych zajęć, podstawę ustalenia liczby godzin ponadwymiarowych pomniejsza się proporcjonalnie. Tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć ulega pomniejszeniu o 1/5 za każdy taki dzień (lub o 1/4 w przypadku nauczycieli, dla których ustalono czterodniowy tydzień pracy). Przepis ten ma zastosowanie również w sytuacjach, gdy zajęcia rozpoczynają się lub kończą w trakcie tygodnia w danym miesiącu. Jednocześnie zastrzeżono, że liczba godzin ponadwymiarowych, za które przysługuje wynagrodzenie w tak obliczonym tygodniu, nie może przekroczyć liczby godzin faktycznie przydzielonych nauczycielowi w planie organizacyjnym…
Ten artykuł jest dostępny dla prenumeratorów
Jeżeli masz prenumeratę
Zaloguj sięJeśli nie masz prenumeraty wybierz odpowiedni dla Ciebie wariant i zamów, aby mieć dostęp do artykułów i strefy online.
Kup prenumeratęO autorze
Roman Lorens
Ekspert ds. awansu zawodowego nauczycieli, konsultant ds. organizacji i zarządzania oświatą, lider i koordynator doskonalenia zawodowego nauczycieli i kadry kierowniczej szkół, trener i wykładowca, specjalista prawa oświatowego. Ambasador marki MAC Technologie Grupa MAC S.A. oraz ekspert w dziedzinie prawa oświatowego w Wielkopolskim Ośrodku Kształcenia i Studiów Samorządowych w Poznaniu. Certyfikowany trener MANAGEMENT im BILDUNGSSEKTOR” – „TRAIN the TRAINER”, akredytowany Ekspert ©KFE & Akredytowany Trener Instytutu Konsultantów Europejskich. Autor licznych publikacji książkowych i artykułów z zakresu zarządzania oświatą. Specjalizuje się w zagadnieniach związanych z organizacją i zarządzaniem oświatą oraz nowymi technologiami w edukacji.
