„Przecież to tylko żart” – pada z ust osoby, która w ten sposób próbuje usprawiedliwić swoje zachowanie. Początkowo podobnie może myśleć również ktoś, kogo ta sytuacja dotyczyła. Z czasem zaczyna odbierać ją inaczej. Nie zawsze jednak ma odwagę powiedzieć to na głos. Dziesięcioletnie dziecko może mieć trudność z oceną własnej reakcji. Skoro cała klasa powtarza, że nic się nie stało, może uznać, że przesadza, i zacząć podważać własne odczucia.

Takie bagatelizowanie może utrudniać zgłaszanie przemocy. Wskazują na to dane z publikacji Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę „RÓWIEŚNICY. Raport o przemocy rówieśniczej 2026”, opracowanej na podstawie odpowiedzi prawie 142 tysięcy uczniów. Wśród tych, którzy wiedzieli o przemocy rówieśniczej i nikomu o niej nie powiedzieli, najczęstszym powodem milczenia nie był strach. Ten wskazał co piąty ankietowany. Najwięcej, bo 44%, uznało po prostu, że sytuacja nie była poważna.

Poniższy scenariusz nie uczy definicji ani rodzajów przemocy. Pomaga uczniom rozpoznać moment, w którym żart zaczyna ranić drugą osobę, i pokazuje, że gdy czują, że coś jest nie tak, mają prawo o tym powiedzieć.

Scenariusz zajęć wychowawczych

Przecież to tylko żart. Kiedy coś przestaje być śmieszne

Grupa docelowa: klasy IV–VI

Czas: 45 minut albo 2 godziny lekcyjne

Materiały

• Karta pracy dla każdego ucznia.
• Kreda lub marker do zapisywania na tablicy.
• Cztery podpisane pojemniki (DOM, PRZYJACIEL/PRZYJACIÓŁKA, SZKOŁA, NIKT) oraz karteczki dla uczniów – tylko wersja na 2 godziny.
• Prezentacja pomocnicza – opcjonalnie.